Κατάλογος ελέγχου της ανάπτυξης της ακοής και της επικοινωνίας του παιδιού σας

Γέννηση έως 3 μηνών                                                                                                   

Αντιδρά σε δυνατούς ήχους	Ναι
	Όχι
Ηρεμεί ή χαμογελάει όταν του μιλάνε	Ναι
	Όχι
Αναγνωρίζει την φωνή σας και ηρεμεί όταν κλαίει	Ναι
	Όχι
Όταν τρώει, αρχίζει ή σταματάει τον θηλασμό σε αντίδραση σε ήχο	Ναι
	Όχι
Γουργουρίζει και βγάζει ήχους ευχαρίστησης	Ναι
	Όχι
Έχει διαφορετικό κλάμα για διαφορετικές ανάγκες	Ναι
	Όχι
Χαμογελάει όταν σας βλέπει	Ναι
	Όχι

4 έως 6 μηνών

Ακολουθεί ήχους με τα μάτια	Ναι
	Όχι
Αντιδρά στις αλλαγές του τόνου της φωνής σας	Ναι
	Όχι
Εντοπίζει παιχνίδια που παράγουν ήχους	Ναι
	Όχι
Προσέχει την μουσική	Ναι
	Όχι
Παράγει ήχους σαν να μιλάει και χρησιμοποιεί πολλούς διαφορετικούς ήχους, περιλαμβάνοντας ήχου που αρχίζουν με π, μπ, και μ	Ναι
	Όχι
Γελάει	Ναι
	Όχι
Παράγει ήχους όταν είναι ενθουσιασμένο ή δυστυχισμένο	Ναι
	Όχι
Γουργουρίζει όταν είναι μόνο του ή παίζει μαζί σας	Ναι
	Όχι

7 μηνών έως 1 χρόνου

Απολαμβάνει να παίζει του κου – κου – τσα	Ναι
	Όχι
Γυρίζει και κοιτάζει προς την κατεύθυνση των ήχων	Ναι
	Όχι
Ακούει όταν του μιλάνε	Ναι
	Όχι
Καταλαβαίνει λέξεις από κοινά αντικείμενα, όπως κύπελλο, παπούτσι, χυμός	Ναι
	Όχι
Αντιδρά σε απαιτήσεις (έλα εδώ ή θέλεις κι άλλο)	Ναι
	Όχι
Παράγει ήχους χρησιμοποιώντας  μεγάλες και μικρές ομάδες ήχων (τατα, μπιμπιμπι)	Ναι
	Όχι
Παράγει ήχους για το προσέξουν	Ναι
	Όχι
Επικοινωνεί με χειρονομίες όπως κουνώντας ή κρατώντας πάνω τα χέρια	Ναι
	Όχι
Μιμείται διαφορετικούς ήχους ομιλίας	Ναι
	Όχι
Λέει μια με δύο λέξεις (μαμά, μπαμπά) στα πρώτα του γενέθλια	Ναι
	Όχι

1 έως 2 χρόνων          

         

Γνωρίζει μερικά μέρη του σώματος και μπορεί να τα δείξει αν ερωτηθεί	Ναι
	Όχι
Ακολουθεί απλές οδηγίες (ρίξε την μπάλα) και καταλαβαίνει απλές ερωτήσεις (που είναι το παπούτσι σου;)	Ναι
	Όχι
Απολαμβάνει απλές ιστορίες και τραγούδια	Ναι
	Όχι
Δείχνει τις εικόνες σ’ ένα βιβλίο όταν του ζητηθεί	Ναι
	Όχι
Μαθαίνει καινούργιες λέξεις σε φυσιολογικό ρυθμό	Ναι
	Όχι
Χρησιμοποιεί ερωτήσεις με μια ή δύο λέξεις (που γάτα;)	Ναι
	Όχι
Κάνει προτάσεις με δύο λέξεις (όχι χυμό, μαμά άτα)	Ναι
	Όχι
Χρησιμοποιεί πολλά διαφορετικά σύμφωνα στη αρχή των λέξεων	Ναι
	Όχι

2 έως 3 χρόνων          

Έχει μια λέξη σχεδόν για κάθε τι	Ναι
	Όχι
Χρησιμοποιεί δύο ή τρεις φράσεις για να συζητήσει και για ρωτήσει για πράγματα	Ναι
	Όχι
Χρησιμοποιεί τα σύμφωνα κ, γκ, φ, τ, ντ και ν	Ναι
	Όχι
Μιλάει με τρόπο που το καταλαβαίνουν τα άλλα μέλη της οικογένειας και φίλοι	Ναι
	Όχι
Δίνει ονόματα σε αντικείμενα και ρωτά για αυτά ή θέλει να τραβήξει την προσοχή σε αυτά	Ναι
	Όχι

3 έως 4 χρόνων

Σας ακούει όταν το φωνάζετε από άλλο δωμάτιο	Ναι
	Όχι
Ακούει τηλεόραση ή  ραδιόφωνο στην ίδια ένταση φωνής, όπως όλα τα άλλα μέλη της οικογένειας	Ναι
	Όχι
Απαντάει σε απλές ερωτήσεις  “ποιος”, “που”, “γιατί”	Ναι
	Όχι
Συζητάει για δραστηριότητες στο παιδικό σταθμό, στο προνήπιο ή στο σπίτι με τους φίλους	Ναι
	Όχι
Χρησιμοποιεί προτάσεις με 4 ή περισσότερες λέξεις	Ναι
	Όχι
Μιλάει εύκολα χωρίς να χρειάζεται να επαναλαμβάνει συλλαβές ή λέξεις	Ναι
	Όχι

website

http://www.nidcd.nih.gov/health/voice/pages/speechandlanguage.aspx

Πίνακας οροσήμων ομιλίας στα παιδιά

Γέννηση	Τα νεογέννητα βγάζουν διάφορους ήχους, με τους οποίους οι γονείς καταλαβαίνουν ότι τα μωράκια βιώνουν ευχαρίστηση ή πόνο.
Έως το τέλος του 3ου μήνα	Το παιδί σας πρέπει: Να χαμογελάει όταν εμφανίζεστε Να ξαφνιάζεται όταν ακούει δυνατούς θορύβους Να βγάζει ήχους σαν «κουκούρισμα» Να ησυχάζει ή να χαμογελάει όταν του μιλάνε Να φαίνεται ότι αναγνωρίζει την φωνή σας Να κλαίει διαφορετικά  για διαφορετικές ανάγκες (άλλο κλάμα δηλώνει πεινάω και άλλο πονάω)
Έως το τέλος του 6ου μήνα	Στην ηλικία αυτή η παραγωγή ήχων κυριαρχεί και μερικές φορές το μωρό σας θα ακούγεται σαν να μιλάει. Το παιδί σας πρέπει: Να βγάζει ήχους σαν γουργουρητό, όταν παίζει μαζί σας ή είναι μόνο του Να παράγει και να κάνει ποικιλία από ήχους Να χρησιμοποιεί τη φωνή του για να εκδηλώσει ευχαρίστηση ή δυσαρέσκεια Να κινεί τα μάτια του προς την κατεύθυνση των ήχων Να αντιδρά στις αλλαγές του τόνου της φωνή σας Να παρατηρεί ότι μερικά παιχνίδια παράγουν ήχους Να προσέχει την μουσική
Έως το τέλος του 12ου μήνα Μην ανησυχείτε εάν δεν έχει μιλήσει ακόμη στο τέλος του πρώτου χρόνου	Το παιδί σας πρέπει: Να προσπαθεί να μιμηθεί λέξεις Να λέει λίγες λέξεις όπως μαμά, μπαμπά με σημασία Να καταλαβαίνει απλές οδηγίες, όπως «έλα εδώ» Να αναγνωρίζει λέξεις για κοινά πράγματα, όπως  παπούτσια Να γυρίζει και να κοιτάζει προς την κατεύθυνση των ήχων Να αντιδρά στο «όχι»
Έως το τέλος του 18ου μήνα Μην ανησυχείτε εάν δεν λέει άλλη λέξη εκτός από μαμά και μπαμπά έως τους 18 μήνες	Το παιδί σας πρέπει: Να δείχνει σε ένα αντικείμενο ή εικόνα όταν το ονομάζετε Να ανταποκρίνεται στο όνομα του Να αναγνωρίζει τα ονόματα γνωστών ατόμων, αντικειμένων και τα μέρη του σώματος του ή της κούκλας (χεράκια, ποδαράκια, ματάκια, αυτάκια) Να ακολουθεί απλές οδηγίες που συνοδεύονται με χειρονομίες Να λέει 8 με 10 λέξεις, εκτός από την ακατάληπτη γλώσσα. Το 20% - 25% της ομιλίας γίνεται κατανοητή από τους ξένους.
Έως το τέλος του 24ου μήνα	Το παιδί σας πρέπει: Να χρησιμοποιεί απλές εκφράσεις, όπως «κι άλλο γάλα» Να κάνει ερωτήσεις με δύο – τρεις λέξεις Να ακολουθεί απλές οδηγίες χωρίς την βοήθεια των χειρονομιών (κλείσε την πόρτα, φέρε τις παντόφλες σου) Να λέει τουλάχιστο 50 λέξεις. Μείωση της ακατάληπτης  γλώσσας. Το 60% - 70% της ομιλίας  γίνεται κατανοητή από τους ξένους.
2 - 2 ½ χρόνων	Το παιδί σας πρέπει: ·      Να έχει λεξιλόγιο  400 λέξεων, συμπεριλαμβανομένων των ονομάτων. ·      Να σχηματίζει φράσεις δύο - τριών λέξεων. ·      Να κάνει χρήση των αντωνυμιών. ·      Μείωση της ηχολαλίας. ·      Το 75% της ομιλίας του να γίνεται κατανοητή από τους ξένους.
2 ½ - 3 χρόνων       Μην ανησυχείτε εάν επαναλαμβάνει συχνά λέξεις ή συλλαβές στην αρχή της φράσης, ειδικά όταν ενθουσιάζεται	Το παιδί σας πρέπει: Να κατανοεί και να εκτελεί σύνθετες οδηγίες Να ονομάζει οικεία αντικείμενα (όχι απαραίτητα με καθαρή άρθρωση) Να λέει το όνομα του Να διατυπώνει συχνές ερωτήσεις (ποιο, τι που) Να χρησιμοποιεί σωστά τις προσωπικές αντωνυμίες (εγώ, εσύ, εμένα, αυτόν) Να χρησιμοποιεί απλές ολοκληρωμένες προτάσεις (Μαμά κοίτα ένα παιδάκι) Να επιδίδεται σε συμβολικό παιχνίδι και παιχνίδι αναπαραστάσεων (κουκλόσπιτο) Να μπορεί να ανταπεξέλθει σε απλούς σύντομους διαλόγους με τα οικεία πρόσωπα Να ακούει με ευχαρίστηση ποιηματάκια/τραγουδάκια με ομοιοκαταληξία (όπως το άχ κουνελάκι). Να μπορεί να συμμετέχει στις χειρονομίες που το συνοδεύουν. Να χρησιμοποιεί τον πληθυντικό και τον αόριστο. Να ξέρει την ηλικία και το φύλο.                                            Να μετράει τρία αντικείμενα σωστά. Το 80% - 90% της ομιλίας του γίνεται κατανοητή από τους ξένους
3  - 4 χρόνων                    Μην ανησυχείτε εάν απλουστεύει φωνολογικά τις λέξεις. Σιγά – σιγά η άρθρωση του θα ξεκαθαρίσει	Ραγδαία αύξηση του λεξιλογίου Πρέπει να μπορεί: Να χρησιμοποιεί τρεις έως έξι λέξεις ανά πρόταση. Να υποβάλλει ερωτήσεις, να συζητά, να συσχετίζει τις εμπειρίες, να διηγείται ιστορίες. Να καταλαβαίνει απλές ιστορίες και να ζητά να τις ξανακούσει Να μετράει έως το 10 Να χρησιμοποιεί σωστά τον πληθυντικό Να χρησιμοποιεί προτάσεις με σωστή γραμματική (άρθρα, προθέσεις, συνδέσμους, μόρια) Να μπορεί να αφηγηθεί απλά και πρόσφατα γεγονότα Να συνεργάζεται/παίζει με άλλα παιδιά (μαζί τους) Σχεδόν  το σύνολο της ομιλίας του γίνεται κατανοητή από τους ξένους.
4 – 5  χρόνων Μην ανησυχείτε εάν δεν λέει το ρ και τα οδοντικά θ - δ	Πρέπει: Η άρθρωση του να είναι ευκρινής σε τρίτους Να μιλάει με σωστή γραμματική - Να χρησιμοποιεί εύστοχο λεξιλόγιο όταν εκφράζεται (αποφεύγοντας λέξεις όπως αυτό, εκείνο, τέτοιο) Να χρησιμοποιεί προτάσεις με έξι έως οκτώ λέξεις. Να λέει τέσσερα χρώματα. Να γνωρίζει και να απαγγέλλει ποιηματάκια με ομοιοκαταληξία Να γνωρίζει το ονοματεπώνυμο του και την ηλικία του Να προσέχει τις ιστορίες και τα παραμύθια που ακούει να μπορεί να αφηγηθεί κάποιο παραμύθι ή ιστορία Να ζητάει να μάθει τη σημασία των αφηρημένων λέξεων και να προσπαθεί να τις εντάξει στο λόγο του Να συμμετέχει στις δραστηριότητες στον παιδικό σταθμό
5 χρόνων και άνω Μην ανησυχείτε εάν στις πρώτες προσπάθειες γραφής γράφει με αντίστροφο προσανατολισμό γραμμάτων πχ γράφει 3 αντί για ε	Κατάκτηση σχολικής ετοιμότητας Χρησιμοποιεί λεξιλόγιο 1500 – 3000 λέξεων Μιλά καθαρά. Λέει όλα τα σύμφωνα Χρησιμοποιεί σωστά τους χρόνους των ρημάτων (παρόν – παρελθόν – μέλλον) όταν μιλάει Συνδέει γεγονότα με σχέσεις αιτίας  -  αποτελέσματος Επιδεικνύει ενδιαφέρον για βιβλία – διαβάζει εικόνες Μπορεί να σχεδιάσει (αντιγράφει) σχήματα, σύμβολα, γράμματα ή το όνομα του Αναγνωρίζει γράμματα που έχει μάθει στο νηπιαγωγείο Μπορεί να επαναλάβει αλληλουχίες 4 – 5 στοιχείων πχ 4,5,6,7 Μπορεί να ορίσει έννοιες αντικειμένων ανάλογα με την κατηγορία του (το μήλο είναι φρούτο, το λιοντάρι είναι ζώο) Ολοκληρώνει τις προτάσεις του χωρίς γραμματικά σφάλματα Απολαμβάνει ανέκδοτα, γλωσσοδέτες και άλλα λεκτικά παιχνίδια Αφηγείται με επάρκεια γεγονότα της προσωπικής του ζωής Ονομάζει με ευχέρεια αντικείμενα που ζητά ή περιγράφει Ολοκληρώνει τις εργασίες που του ανατίθενται Διατυπώνει λογικές απορίες Επικοινωνεί εξίσου καλά με συνομηλίκους και ενήλικες Συμμετέχει σε δραστηριότητες – ομαδικές συζητήσεις στο νηπιαγωγείο

Η ανάπτυξη της γλώσσας 0 – 5 χρόνων

Πως αναπτύσσεται η ομιλία και γλώσσα;

Οι πρώτες λέξεις του μωρού είναι μουσική για τα αυτιά των γονιών του. Όμως πως  μπορείτε να πείτε ότι η ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας του παιδιού σας είναι σε καλό δρόμο;

Στα πρώτα 3 χρόνια της ζωής του  ο εγκέφαλος του παιδιού αναπτύσσεται και ωριμάζει και για αυτό το λόγο είναι η πιο σημαντική περίοδος για την ανάπτυξη των ικανοτήτων της ομιλίας και της γλώσσας. Οι ικανότητες αυτές αναπτύσσονται καλλίτερα σε περιβάλλον πλούσιο σε ήχους, εικόνες και σε συνεχή έκθεση στην ομιλία και γλώσσα των άλλων ανθρώπων.

Φαίνεται ότι υπάρχουν κριτικές περίοδοι για την ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας στα βρέφη και στα μικρά παιδιά, όταν ο εγκέφαλος μπορεί να απορροφήσει την γλώσσα. Αν οι περίοδοι αυτοί περάσουν χωρίς το παιδί να εκτεθεί στην γλώσσα, τότε είναι πιο δύσκολο να μάθει.

Η μέση ηλικία που ένα παιδί λέει την πρώτη του λέξη είναι οι 12 μήνες και μπορεί να κάνει πρόταση με δύο λέξεις περίπου στα 2 χρόνια. Στην πραγματικότητα, τα παιδιά φθάνουν τα ορόσημα σε ένα μεγάλο εύρος ηλικιών. Ένα παιδί που φαίνεται πίσω μπορεί ξαφνικά να κάνει ένα μεγάλο βήμα και να προσπεράσει τα συνομήλικα παιδιά. Άλλο παιδί που μίλησε ενωρίς, μπορεί να κολλήσει στις λίγες λέξεις για μήνες πριν να προσθέσει άλλες λέξεις στο ρεπερτόριο του. Για το λόγο αυτό δεν πρέπει να συγκρίνετε τα παιδιά ή να πανικοβάλλεστε. Όταν το παιδί σας θα είναι έτοιμο θα μιλήσει.

 Τα γενικά ορόσημα αποτελούν ένα οδηγό για την φυσιολογική ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας, όμως το κάθε παιδί ακολουθεί τον δικό του δρόμο.

Η ανάπτυξη της γλώσσας περιλαμβάνει την ικανότητα αντίληψης και την ικανότητα έκφρασης  της γλώσσας.

Η αντίληψη της γλώσσας: Μαθαίνοντας να ακούει και να καταλαβαίνει την γλώσσα

Έκφραση της γλώσσας: Μαθαίνοντας να μιλάει και να χρησιμοποιεί την γλώσσα

Ακοή και κατανόηση του λόγου

Η έκφραση της γλώσσας

Γέννηση
·      Η εκμάθηση της γλώσσας αρχίζει από την γέννηση.           ·      Ακόμη και τα νεογνά αναγνωρίζουν τους ήχους του περιβάλλοντος           ·      Ακούνε την ομιλία των ατόμων που είναι κοντά τους        Ξαφνιάζονται ή κλαίνε αν υπάρξει κάποιος ξαφνικός ήχος          ·      Ξυπνάνε με του δυνατούς ήχους          ·      Μένουν ακίνητα σε απάντηση σε καινούργιους ήχους	·      Τα νεογέννητα παράγουν διάφορους ήχους, με τους οποίους οι γονείς καταλαβαίνουν ότι τα μωρά βιώνουν ευχαρίστηση ή πόνο
0 – 3 μηνών
·      Τα μωρά μαθαίνουν να γυρίζουν προς την φωνή σας, όταν μιλάτε και χαμογελάνε όταν ακούνε την φωνή σας. ·      Φαίνεται ότι αναγνωρίζουν τη φωνή σας, αφού τους είναι γνωστή και ησυχάζουν στον ήχο της, όταν κλαίνε ·      Επίσης τα μωρά σε αυτή την ηλικία σταματούν την δραστηριότητα τους και παρακολουθούν τον ήχο της γνώριμης φωνής ·      Συχνά ανταποκρίνονται σε ανακουφιστικούς τόνους είτε η φωνή είναι γνώριμη ή όχι	·      Το μωρό χαμογελάει μόλις σας αντιληφθεί στο οπτικό του πεδίο.          ·      Επαναλαμβάνει τον ίδιο ήχο πολλές φορές και “γουργουρίζει” όταν είναι ευχαριστημένο.          ·      Το κλάμα διαφοροποιείται.          ·      Το μωρό χρησιμοποιεί διαφορετικό κλάμα για διαφορετικές καταστάσεις. Για παράδειγμα, άλλο κλάμα δηλώνει πεινάω και άλλο πονάω
4 – 6 μηνών
· Τα μωρά αρχίζουν να ανταποκρίνονται στη λέξη «όχι» και στις αλλαγές του τόνου της φωνής, όπως επίσης και σε άλλους ήχους εκτός από την ομιλία.    · Μπορεί να τα συναρπάζει ο ήχος  παιχνιδιών και άλλων αντικειμένων        ·   Απολαμβάνουν τη μουσική και τον ρυθμό και ενδιαφέρονται για την πηγή όλων των ειδών καινούργιων ήχων, πχ το πουλί που κελαηδά, τον βόμβο των αυτοκινήτων	·      Ήχοι γουργουρίσματος ή παιχνιδίσματα φωνής αναδύονται, όταν παίζετε με το μωρό ή όταν απασχολείται μόνο του ευτυχισμένο          ·      Στην ηλικία αυτή η παραγωγή ήχων κυριαρχεί και μερικές φορές το μωρό θα ακούγεται σαν να μιλάει
7 – 12 μηνών
·      Η περίοδος από 7 έως 12 μηνών είναι     συναρπαστική και διασκεδαστική           ·      Το μωρό ακούει,  όταν του μιλάνε           ·      Γυρίζει και προσέχει το πρόσωπό σας,   όταν  φωνάζετε το όνομά του           ·      Ανακαλύπτει ότι του αρέσουν τα παιχνίδια, όπως το κου – πε -πε, το κου- κου -τσα, το κρυφτούλι μαζί σας (να του κλείνετε τα μάτια και να του αποκαλύπτετε αντικείμενα ή απλά το πρόσωπο σας) ή παιχνίδια με τραγούδια όπως φτιάχνω κουλουράκια           ·      Στην περίοδο αυτή το μωρό  αναγνωρίζει τα ονόματα γνωστών αντικειμένων και προσώπων                 ( μπαμπάς, αυτοκίνητο, μάτια, τηλέφωνο)          ·      Αρχίζει να απαντά σε αιτήματα         (Δώσε στη  μαμά το αρκουδάκι) και σε ερωτήσεις (θέλεις περισσότερο χυμό;)	·      Οι παραγόμενοι ήχοι αλλάζουν. Περιλαμβάνουν περισσότερα σύμφωνα και φωνήεντα  Για να τραβήξει την προσοχή σας χρησιμοποιεί ομιλία ή άλλους ήχους, εκτός από το κλάμα            ·      Οι πρώτες λέξεις αναδύονται (πιθανώς όχι καθαρά), όπως μα μα, μπα μπα, μπάι, όχι
1 – 2 χρόνων
·      Στη περίοδο αυτή το μωρό δείχνει μια εικόνα στο βιβλίο και μπορεί να δείχνει σε μερικά μέρη του σώματος (μύτη, μάτια, κοιλιά), όταν του το ζητάτε             ·      Επίσης, μπορεί να εκτελεί απλές οδηγίες (μην το ακουμπάς αυτό, είναι ζεστό) και να καταλαβαίνει απλές ερωτήσεις (που είναι το κουκλάκι; )	·      Κάθε μήνα λέει περισσότερες λέξεις           ·      Μπορεί να κάνει ερωτήσεις με 2 λέξεις, όπως «Τι είναι», «Μαμά άτα» και συνδυάζει δύο λέξεις για να σχηματίσει προτάσεις           ·      Οι λέξεις ακούγονται πιο καθαρά, γιατί χρησιμοποιεί περισσότερα αρχικά σύμφωνα
2 – 3 χρόνων
·      Στην ηλικία αυτή ήδη το παιδί καταλαβαίνει σύνθετες οδηγίες (πάρε τις κάλτσες σου και βάλτες στο καλάθι)  και αντίθετες έννοιες ή μηνύματα, όπως ζεστό/κρύο, σταματώ/πηγαίνω, μέσα/έξω και ωραίο/άσχημο           ·      Γνωρίζει τον ήχο του τηλεφώνου ή του κουδουνιού της εξώπορτας και μπορεί να δείχνει προς τα εκεί ή να ενθουσιάζεται, να σας οδηγεί για να απαντήσετε ή κάνει προσπάθεια να απαντήσει μόνο του	·      Το λεξιλόγιο του παιδιού  ηλικίας 2 ή 3 χρόνων εκρήγνυται          ·      Φαίνεται ότι έχει μια λέξη σχεδόν για τα πάντα          ·       Η ομιλία του αποτελείται από φράσεις με μια, δύο ή τρεις λέξεις          ·      Τα άλλα μέλη της οικογένειας συνήθως το καταλαβαίνουν          ·      Μπορεί να τραβήξει την προσοχή σας ζητώντας κάτι ή ονομάζοντας το ή σχολιάζοντας το
3 – 4 χρόνων
·      Το παιδί στην ηλικία των 3 ή 4 χρόνων καταλαβαίνει απλές ερωτήσεις  «Ποιος», «Τι», «Πού»         ·      Μπορεί να σας ακούσει όταν το φωνάζετε από άλλο δωμάτιο         ·      Στην ηλικία αυτή μπορεί να γίνουν εμφανείς οι δυσκολίες στην ακοή         ·      Αν θεωρείτε ότι το παιδί σας έχει προβλήματα ακοής, πρέπει να επισκεφτείτε ΩΡΛ ιατρό για να εκτιμήσει την ακοή του παιδιού σας με ακουόγραμμα και τυμπανόγραμμα	·      Οι προτάσεις γίνονται μεγαλύτερες, καθώς το παιδί σας συνδυάζει 4 ή περισσότερες λέξεις          ·       Συζητάει για πράγματα που συνέβησαν μακριά από το σπίτι και ενδιαφέρεται να συζητάει για τους φίλους του, τις εξόδους και για ενδιαφέρουσες εμπειρίες          ·       Η ομιλία είναι συνήθως ευχερής και καθαρή          ·      Άτομα εκτός του οικογενειακού περιβάλλοντος συνήθως το καταλαβαίνουν τις περισσότερες φορές          ·      Μερικές φορές, άλλοι άνθρωποι ακούνε πράγματα που θα ευχόσασταν να μην άκουγαν
4 -5 χρόνων
·      Τα παιδιά στην ηλικία αυτή απολαμβάνουν ιστορίες / παραμύθια και μπορούν να απαντήσουν σε απλές ερωτήσεις σχετικά με αυτά           ·      Μπορεί να ακούνε και να καταλαβαίνουν σχεδόν όλα όσα (σε λογικά πλαίσια) λέγονται στο σπίτι ή στον παιδικό σταθμό ή στο νηπιαγωγείο           ·      Δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία αν το παιδί μπορεί να ακούσει καλά. Αν υπάρχει αμφιβολία επισκεφθείτε ΩΡΛ ιατρό           ·      Αν έχετε αμφιβολία ότι το παιδί σας έχει πρόβλημα στην κατανόηση του λόγου, επισκεφθείτε ειδικό λόγου	·      Το παιδί σαν μιλάει με ευφράδεια και καθαρά           ·      Μπορεί να φτιάχνει μεγάλες και λεπτομερείς προτάσεις («Πήγαμε στον ζωολογικό κήπο, όμως έπρεπε να γυρίσουμε στο σπίτι γιατί η Μαρία δεν ήταν καλά»)           ·      Μπορεί να διηγείται μια φανταστική, πολύπλοκη ιστορία αφοσιωμένο στο θέμα και χρησιμοποιώντας γραμματική σαν ενήλικας            ·      Οι περισσότεροι ήχοι προφέρονται σωστά, αν και μπορεί να ψευδίζει στα τέσσερα ή στα πέντε να έχει ακόμη δυσκολία με το «ρ» και το «θ»            ·      Επικοινωνεί εύκολα με γνωστούς ενήλικες και με άλλα παιδιά            ·      Μπορεί να διηγείται φανταστικές, δραματικές, εφευρετικές ιστορίες (μερικές φορές ακόμη και τρομακτικές)            ·       Πιάνει  κουβέντα με ξένους, όταν βρίσκεστε έξω

Πηγή

Bowen, C. (1998). Ages and Stages Summary - Language Development 0-5 years. Retrieved from http://www.speech-language-therapy.com/ on [3/10/2013].